o hasłach przedmiotowych
Dzięki hasłom przedmiotowym Komputerowego Katalogu Zbiorów Bibliotek UJ można w nim znaleźć literaturę na żądany temat lub sporządzić bibliografię z pozycji, które notuje.
Hasła przedmiotowe są precyzyjnym narzędziem wyszukiwawczym. Posługiwanie się nimi wymaga trochę cierpliwości i wprawy. Jednakże czas poświęcony na przeglądanie indeksu i ekranów odsyłaczy zwraca się, gdyż nie tracimy go na czytanie i przeglądanie literatury, w której wprawdzie mogłyby być informacje na poszukiwany przez nas temat, ale nie mamy takiej pewności. Rozwinięty indeks haseł przedmiotowych sprawia, że z większą pewnością dotrzemy do literatury na interesujący nas temat.
Poradnik omawia następujące zagadnienia:
do góry
Hasła przedmiotowe ujmują w odpowiednie terminy treść książki, określają jej temat, czasem także opisują formę książki. Tematem książki może być: osoba, postać fikcyjna, rzecz, dziedzina wiedzy, wydarzenie, jednostka geograficzna, stan psychiczny, instytucja itd. - czyli wszystko, o czym tylko można pisać.
Hasłem przedmiotowym mogą być bardzo szerokie pojęcia, opisujące dzieła ogólne, obejmujące całość danego zagadnienia. Mogą to być również pojęcia szczegółowe, opisujące dzieła, których przedmiotem jest zagadnienie węższe, często bardzo specjalistyczne.
Pod hasłem:
fizyka
znajdziemy tylko prace ogólne na temat fizyki.
Literaturę dotyczącą konkretnych tematów z zakresu fizyki znajdziemy pod bardziej szczegółowymi hasłami:
grawitacja albo jednolita teoria pola albo przekształcenie
Laplace'a.
Dodatkowo każdy mniej lub bardziej ogólny temat może być uzupełniony przez tzw. określniki. Dlatego korzystając z indeksu przedmiotowego, musimy umieć odróżnić:
Hasło proste (tylko temat)
Komputery.
Pielgrzymi i pielgrzymki chrześcijańskie
od hasła rozwiniętego (temat i określniki połączone znakiem .-.)
Z tematów i określników budowane są szczegółowe hasła, które pozwalają bardzo dokładnie opisać treść książek i ułatwiają szybkie dotarcie do potrzebnych dzieł, wśród wielu innych, często omawiających ten sam temat, ale w innym aspekcie. Określniki dają możliwość precyzowania poszukiwanego tematu według: sposobu ujęcia zagadnienia, okresu historycznego, miejsca i formy publikacji. Mamy cztery rodzaje określników: rzeczowe, chronologiczne, geograficzne i formy.
Komputery - kupno - poradniki.
Pielgrzymi i pielgrzymki chrześcijańskie - Polska - Częstochowa.
Pielgrzymi i pielgrzymki chrześcijańskie - Polska - Częstochowa - 1945-
Pielgrzymi i pielgrzymki chrześcijańskie - Włochy - Rzym - 1970-2000 - relacje osobiste.
Chcąc poprawnie zrozumieć hasło rozwinięte, dobrze jest rozpocząć jego czytanie od końca, czyli od ostatniego określnika.
Hasło:
Francja - historia.
należy rozumieć jako hasło gromadzące książki, które dotyczą historii Francji.
Pod hasłem:
Lasy - ochrona - konferencje.
znajdziemy książki będące zbiorem materiałów z konferencji dotyczących ochrony lasów.
do góry
W katalogu komputerowym UJ przy wyszukiwaniu W indeksach w menu Wybierz kategorię mamy cztery kategorie indeksów przedmiotowych:
Hasło przedmiotowe
Hasło przedmiotowe - KABA
Hasło przedmiotowe - MeSH
Hasło przedmiotowe w języku angielskim i francuskim.
W kategorii: hasło przedmiotowe - KABA wyszukamy książki skatalogowane wg języka haseł przedmiotowych KABA (Katalogi Automatyczne Bibliotek Akademickich) używanego w BJ.
W kategorii: hasło przedmiotowe - MeSH wyszukamy książki skatalogowane wg języka haseł przedmiotowych z zakresu medycyny i nauk pokrewnych MeSH (Medical Subject Headings) używanego przez Bibliotekę Medyczną Collegium Medicum UJ.
Kategoria: hasło przedmiotowe daje możliwość jednoczesnego wyszukiwania w obu powyższych indeksach (informacja o tym wg jakiego języka książka jest skatalogowana znajduje się za hasłem w nawiasie kwadratowym).
Medycyna. [Kaba]
Medycyna [MeSH]
W kategorii: hasło przedmiotowe w języku angielskim i francuskim znajdują się angielsko- i francuskojęzyczne odpowiedniki słownictwa języka KABA.
do góry
Indeks przedmiotowy w systemie komputerowym podlega zasadzie szeregowania haseł w porządku alfabetycznym, włączając w szeregowanie również określniki.
Nie uwzględnia różnicy pomiędzy hasłami prostymi i rozwiniętymi.
Hasło rozwinięte:
Geometria - podręczniki.
system umieści po hasłach zaczynających się od tematu:
Geometria afiniczna, Geometria algebraiczna, Geometria algorytmiczna, Geometria analityczna,..., Geometria koła,
oraz po hasłach zaczynających się od tematu Geometria, połączonego z określnikami zaczynającymi się od wcześniejszych liter alfabetu:
Geometria - konferencje..., itd.
Należy zwrócić uwagę jak geograficzne dookreślenie hasła wpływa na jego położenie w indeksie. Zbiory biografii lekarzy znajdziemy pod hasłami:
Lekarze - biografie.
Lekarze - Czechy - Śląsk (region) - biografie.
Lekarze - Polska - biografie.
Lekarze - Zimbabwe - biografie.
Biografie te znajdować się będą w indeksie w znacznej odległości od siebie, przedzielone innymi hasłami, zgodnie z układem alfabetycznym.
Nazwa geograficzna, oznaczająca miejsce w danym kraju, jeżeli jest tematem, stoi na początku hasła przed nazwą kraju, np.:
Kraków (Polska) - ludność - 16 w.
Jeśli natomiast pełni funkcję określnika, kolejność jest odwrócona i mamy najpierw nazwę kraju, a po niej nazwę miejscowości, np.:
Przestępczość - Polska - Kraków - historia.
Biografie lekarzy polskich w indeksie ułożą się następująco:
Lekarze - Polska - Andrychów - biografie.
Lekarze - Polska - Częstochowa - biografie.
Lekarze - Polska - Poznań - biografie.
Lekarze - Polska - Warszawa - biografie.
OKREŚLNIKI CHRONOLOGICZNE wyrażone cyframi znajdują się przed literami alfabetu, natomiast słowne określenia okresu historycznego są we właściwym, przypisanym im przez alfabet miejscu indeksu.
Filozofia - 19 w.
Filozofia - 20 w.
Filozofia - Ameryka Łacińska
ale:
Kraków (Polska) - Sławkowska (ulica).
Kraków (Polska) - średniowiecze.
Kraków (Polska) - statystyki.
Ważna jest umiejętność rozumienia wszystkich informacji umieszczonych na ekranie.
Hasła, z którymi powiązane są rekordy książek, zapisane zostały pogrubioną czcionką. Przed nimi, z lewej strony, znajdują się liczby oznaczające ilość książek aktualnie związanych z danym hasłem.
Z lewej strony niektórych haseł w indeksie występuje znak: 
- oznacza on, że termin jest terminem przyjętym w języku KABA i równocześnie służy
jako odsyłacz uzupełniający, tzn. jest powiązany z innymi przyjętymi w języku terminami.
Przy innych hasłach występuje znak: 
- oznacza to, że termin jest terminem odrzuconym, nie używanym do opisu książek,
ale służy jako odsyłacz całkowity pomagający
w dotarciu do właściwego (przyjętego) terminu. Po kliknięciu na jeden z tych znaków
( lub ) pojawi się ekran odsyłaczy, który umożliwi dalsze poszukiwania.
do góry
Formułując pytanie, trzeba stosować się do pewnych zasad:
Pytanie należy zaczynać od tego, co jest głównym przedmiotem w poszukiwanej literaturze. Dodatkowe zagadnienie, sposób ujęcia, aspekt - przesuwamy na dalsze miejsce.
Jeśli szukamy prac na temat, np.: historii Polski - uznajemy, że głównym przedmiotem jest Polska, a historia zagadnieniem dodatkowym, sposobem podejścia do tego przedmiotu. Wpisujemy:
Polska historia
otrzymujemy:
262 Polska - historia.
Oznacza to, że aktualnie w katalogu komputerowym są 262 ogólne opracowania dotyczące historii Polski.
Należy uważnie przeglądać indeks, bowiem pod hasłem:
Polska - historia.
znajdują się tylko pozycje dotyczące całości historii Polski. W indeksie, poniżej tego hasła, znajdują się terminy odrzucone, odsyłające do odpowiednich haseł, pod którymi znajdziemy pozycje dotyczące poszczególnych okresów historii Polski:
Polska - historia - 1025-1034 (Mieszko II Lambert).
Polska - historia - 1034-1058 (Kazimierz I Odnowiciel).
Polska - historia - 1058-1081 (Bolesław II Śmiały).
Polska - historia - 1081-1102 (Władysław I Herman).
Polska - historia - 11 w.
Polska - historia - 1102-1138 (Bolesław III Krzywousty).
Polska - historia - 1138-1320 (Rozbicie dzielnicowe).
Natomiast wpisując:
Polska i konkretną datę, np. 1100,
otrzymamy indeks haseł z odpowiednimi określnikami chronologicznymi, które są uzupełnione określnikami innego typu:
Polska - 1102-1138 (Bolesław III Krzywousty).
Polska - 1102-1138 (Bolesław III Krzywousty) - powieści.
Polska - 1102-1138 (Bolesław III Krzywousty) - wydawnictwa dla młodzieży.
Polska - 1102-1138 (Bolesław III Krzywousty) - wydawnictwa ilustrowane.
(...)
Polska - 1138-1320 (Rozbicie dzielnicowe).
Polska - 1138-1320 (Rozbicie dzielnicowe) - historiografia.
(...)
Polska - 1370-1372 (Ludwik Węgierski) - źródła.
Polska - 1370-1399 (Okres Andegawenów).
Polska - 1370-1399 (Okres Andegawenów) - wydawnictwa przed 1800.
Wpisując:
Polska 1939
otrzymujemy indeks:
Polska - 1939-1945 (Okupacja niemiecka i sowiecka).
Polska - 1939-1945 (Okupacja niemiecka i sowiecka) - bibliografia.
Polska - 1939-1945 (Okupacja niemiecka i sowiecka) - biografie.
Polska - 1939-1945 (Okupacja niemiecka i sowiecka) - chronologia.
Polska - 1939-1945 (Okupacja niemiecka i sowiecka) - druki.
Polska - 1939-1945 (Okupacja niemiecka i sowiecka) - encyklopedie.
Po wpisaniu:
Powstanie styczniowe
wyszukane w indeksie hasło odeśle nas do ekranu odsyłacza (całkowitego):
0 Powstanie Styczniowe (1863-1864).
47 Polska - 1863-1864 (Powstanie Styczniowe).
Używając po tematach określników, mamy możliwość sformułowania bardzo szczegółowego zapytania dotyczącego treści i formy dzieła, np.:
Polska - historia - bibliografia.
Polska - historia - czasopisma.
Polska - historia - filozofia - 19 w.
Polska - historia - podręczniki.
Polska - historia religijna - 16 w.
Polska - historia wojskowa - 18 w.
Polska - historia - wydawnictwa ilustrowane.
(Przykłady określników: - bibliografia, - biografie, - ceny, - cytaty, - czasopisma, - dokumenty papieskie, - filozofia, - folklor, - język, - krytyka i interpretacja,
- historia religijna, - konferencje, - muzyka, - opieka medyczna, - podręczniki,
- podręczniki akademickie, - podręczniki dla szkół podstawowych, - powieści,
- prawo, - przewodniki, - religia, - słowniki, - średniowiecze, - tłumaczenia,
- w sztuce, - w teatrze, - wpływ, - wydawnictwa dla młodzieży, - wystawy, - zabytki, - zawartość wody, - żywienie...)
Pełny wykaz określników znajduje się na stronie:
Szukając dzieł zawierających informację o KONKRETNEJ OSOBIE, wpisujemy nazwę osobową, np.:
Mickiewicz Adam
i przeglądamy indeks haseł rozwiniętych, utworzonych dla prac na temat tej osoby. Znajdziemy tu hasła z odpowiednimi określnikami, np.: - biografia, - działalność polityczna, - dzieciństwo i młodość, - i kobiety, - podróże, - religia, - współcześni, itd.
Szukając OPRACOWAŃ TWÓRCZOŚCI określonego autora, szukać będziemy nazwy osobowej z odpowiednimi określnikami.
Pod hasłem:
Mickiewicz, Adam (1798-1855) - krytyka i interpretacja.
znajdziemy opracowania całości twórczości.
Opracowania poszczególnych utworów, znajdziemy pod odpowiednimi hasłami, np.:
Mickiewicz, Adam (1798-1855). Ballady i romanse.
Mickiewicz, Adam (1798-1855). Grażyna.
Mickiewicz, Adam (1798-1855). Dziady. Część 1.
(Uwaga: w indeksie przedmiotowym pod hasłami typu - Nazwa autora. Tytuł dzieła - nie ma tekstów konkretnych utworów, ale opracowania dotyczące danego utworu).
Jeśli interesuje nas węższe zagadnienie z zakresu twórczości danego
autora, znajdziemy w indeksie hasła z określnikami: - dzieła - dramat, - dzieła
- rzeźba, - język, -
postacie komediowe, - postacie - królowie i władcy, - wkład do pojęcia ironii, itd.
Poszukując INFORMACJI ENCYKLOPEDYCZNYCH z konkretnej dziedzin, możemy użyć odpowiednich haseł z określnikiem - encyklopedie, wpisując, np.:
Filozofia encyklopedie
Prawo encyklopedie
Kraków Polska encyklopedie
Jeśli jednak chcemy odnaleźć encyklopedie ogólne, a także dzieła, w których nie sposób wyodrębnić konkretnego tematu, trzeba zastosować hasła zaczynające się od określenia formy publikacji. Należy wpisać np.:
Encyklopedie i słowniki
Atlasy
Modlitwy
do góry
W poszukiwaniach literatury na dany temat szczególnie przydatna jest umiejętność korzystania z możliwości, jakie dają ekrany odsyłaczy. Mamy dwa podstawowe ekrany odsyłaczy, są to: Ekran odsyłacza całkowitego i Ekran odsyłacza uzupełniającego.
Np.: poszukując literatury dotyczącej filozofii antycznej, możemy wpisać hasło:
filozofia antyczna
Wówczas w indeksie pojawia się hasło:
Filozofia antyku.
Z lewej strony hasła mamy znak odsyłacza całkowitego
. Oznacza to, że taka forma terminu nie jest przyjęta. Po kliknięciu na ten znak pojawi się ekran odsyłaczy,
z którego możemy przejść do terminu przyjętego w języku KABA:
Szukano
Szukaj terminu 0 Filozofia antyku.
Terminy związane
Szukaj terminu 59 Filozofia starożytna.
Mamy 59 pozycji tytułowych odpowiadajacych hasłu: Filozofia starożytna. Możemy teraz albo bezpośrednio przejść do listy tytułów, klikając na hasło, albo po kliknięciu na widoczny po lewej stronie odsyłacza link: Szukaj terminu znajdziemy się ponownie w indeksie. Znając hasło przyjęte, można kontynuować poszukiwania, przeglądając indeks i korzystając z licznych określników uszczegółowiających zagadnienie.
Filozofia starożytna.
Filozofia starożytna - antologie.
Filozofia starożytna - bibliografia.
Filozofia starożytna - czasopisma.
Filozofia starożytna - historia.
Filozofia starożytna - miscellanea.
Filozofia starożytna - nauczanie Ojców Kościoła - konferencje.
Filozofia starożytna - podręczniki.
Filozofia starożytna - podręczniki akademickie.,
itd.
Przy pomocy ekranu odsyłaczy można też poszerzyć swoje poszukiwania o pokrewne terminy (węższe, szersze lub skojarzone).
Każde hasło, które w indeksie ma z lewej strony znak , jest odsyłaczem
uzupełniającym i można je traktować jako drogowskaz do dalszych poszukiwań. Możemy łączyć wyszukiwanie przez
indeks z informacjami dostarczanymi przez ekrany odsyłaczy. Język jest tak zbudowany, aby hasła z zakresu
jednej dyscypliny były ze sobą powiązane przez system haseł nadrzędnych, podrzędnych i skojarzonych.
Np.: wyszukujemy w indeksie hasło:
Biolingwistyka. Po lewej stronie hasła mamy znak: Klikając na niego otrzymamy ekran
odsyłający do innych haseł.
Szukano
Biolingwistyka.
Terminy związane
Szukaj terminu 7 Język i mowa - aspekt fizjologiczny.
Szukaj terminu 159 Psycholingwistyka.
Szukaj terminu 16 Neurolingwistyka. [węższy termin]
Szukaj terminu 66 Biologia. [szerszy termin]
Szukaj terminu 299 Językoznawstwo. [szerszy termin]
Przy haśle: Neurolingwistyka - znajdzie się 16 pozycji, które można przeglądać, klikając bezpośrednio na to hasło. Przy haśle: Psycholingwistyka jest 159 pozycji. Przy haśle Biologia - jest 66 pozycji, ale należy pamiętać, że są to tylko te książki, które odpowiadają bardzo ogólnemu pojęciu, jakim jest biologia. Aby przeglądać bardziej szczegółowe hasła dotyczące biologii, a utworzone poprzez rozwinięcie tematu przy pomocy określników, przechodzimy do indeksu poprzez kliknięcie na link: Szukaj terminu (który znajduje się z lewej strony hasła Biologia) i możemy w ten sposób wyświetlać dziesiątki haseł dotyczących biologii w jej najrozmaitszych aspektach, np.:
Biologia doświadczalna - czasopisma.
Biologia - egzaminy, pytania.
Biologia - encyklopedie.
Biologia - encyklopedie dla młodzieży.
itd.
Uwaga: informacji o hasłach
związanych ( ) nie ma na ekranach odsyłaczy. Aby przekonać się, czy dane hasło odsyła do innych,
wskazując dalszą drogę poszukiwań, trzeba przejść do indeksu, klikając na link Szukaj terminu.
Jeżeli mimo prób, nadal brak satysfakcjonujących rezultatów wyszukiwania - należy inaczej sformułować pytanie. Jeżeli i to nie dało rezultatów, dobrze jest wpisać jako zapytanie hasło ujmujące szerzej dane zagadnienie.
Np.: przy poszukiwaniu literatury dotyczącej szlaków turystycznych na Rysy - szczyt w Tatrach - nie znajdujemy nic pod hasłem: Rysy. Możemy jednak wpisać szersze pojęcie: Tatry Wysokie. W indeksie znajdują się hasła: Tatry Wysokie (góry) - przewodniki i Tatry Wysokie (Polska; góry) - przewodniki. Z pewnością w pozycjach, odpowiadającym tym hasłom znajdziemy interesujące nas dane.
Pomocne w wyszukiwaniach mogą być również uwagi umieszczone przy niektórych ekranach odsyłaczy, definicje oraz informacje typu: Zobacz także,
np.: przy haśle Geografia mamy noty:
Zobacz także: określnik - wkład do geografii po nazwach osobowych
(z wyjątkiem pisarzy), dla których geografia nie jest główną domeną działalności,
Zobacz także: określnik - geografia po nazwach geograficznych i po nazwach ksiąg świętych.
Możemy te informacje wykorzystać, stosując dodatkowe sposoby wyszukiwania przedmiotowego opisane poniżej.
do góry
Terminy użyte w hasłach przedmiotowych, poza wyszukiwaniem w indeksie przedmiotowym, mogą być wykorzystane przy innych sposobach poszukiwania:
Wyszukiwanie według słów
Dzięki wyszukiwaniu Według słów, można znajdować literaturę przez słowa pojawiające się w wybranych z menu polach opisu bibliograficznego książki.
Można wyszukiwać w ramach tylko jednego typu wyszukiwania. Wybierając jako typ wyszukiwania: hasło przedmiotowe, możemy szukać:
. przez słowa występujące w jednym haśle przedmiotowym,
np. wpisując słowa: czasopismo i Polska,
otrzymamy wykaz książek opisanych przez hasło przedmiotowe zawierające oba terminy, np.:
Tytuł: Pół wieku pod włos czyli Życie codzienne .Tygodnika Powszechnego. w czasach heroicznych / Jacek Żakowski.
Hasło przedmiotowe:
Tygodnik Powszechny (czasopismo; Polska; 1945- ).
. przez słowa występujące w różnych hasłach przedmiotowych dotyczących tej samej pozycji - jeżeli książka jest opisana przez kilka haseł przedmiotowych. W wyniku otrzymamy listę tytułów zawierających w różnych hasłach przedmiotowych zadane terminy.
Wpisując: poezja i kraków - otrzymamy, np.:
Tytuł: Adam Staszczyk (1830-1909): cechmistrz ślusarzy i poeta krakowski / Marian Padechowicz.
Hasła przedmiotowe:
Staszczyk, Adam - (1850-1909) - krytyka i interpretacja.
Poezja polska - 1870-1914 - historia i krytyka.
Pisarze polscy - Polska - Kraków - biografie.
Można też łączyć różne typy wyszukiwania, wykorzystując posiadane informacje, np.:
nie mamy pewności co do nazwiska autora, ale wiemy, że na imię miał na pewno Karol, oraz że zajmował się literaturą dotyczącą lasów:
Wybieramy typ wyszukiwania: autor - wpisujemy poszukiwany termin: Karol, a następnie wybieramy typ wyszukiwania: hasło przedmiotowe - wpisujemy poszukiwany termin: lasy.
Po kliknięciu: Szukaj system pokazuje listę odpowiednich tytułów, np.:
Autor: Mańka, Karol (1915-2003).
Tytuł: Fitopatologia leśna / Karol Mańka.
Hasło przedmiotowe: Lasy - ochrona - podręczniki akademickie.
Wyszukiwanie zaawansowane
Dzięki wyszukiwaniu zaawansowanemu można szukać poprzez słowa kluczowe występujące we wszystkich indeksowanych polach opisu bibliograficznego. Hasłu przedmiotowemu jest tutaj przypisana komenda s: po której (bez spacji!) wpisujemy termin (np. s:filozofia). Można zadawać bardzo precyzyjne pytania wyszukiwawcze, wykorzystując różne kategorie kodów wyszukiwawczych, operatory logiczne, słowa kluczowe, nawiasy okrągłe. Kody kategorii wyszukiwawczych, operatory logiczne oraz sposób ich użycia podano bardziej szczegółowo w odnośniku Pomoc, rozdział Wyszukiwania.
Szukając książek anglojęzycznych dotyczących Krakowa, wpisujemy:
s:krakow & lang:eng
W odpowiedzi otrzymujemy odpowiednią listę tytułów, np.:
The Late Palaeolithic flint workshops at Brzoskwinia-Krzemionki near Kraków / Krzysztof Sobczyk.
Three essays on the history of relativity in Cracow / Bronisław Średniawa.
Legends of old Cracow / Ewa Basiura, Krzysztof Zarzycki. itd.
Wyszukiwanie słów w hasłach
Dzięki wyszukiwaniu przez Słowa w hasłach można przeszukiwać indeks haseł przedmiotowych przez różne słowa mogące występować w jednym typie hasła. Mogą to być tematy lub znajdujące się na dalszych pozycjach określniki. Przy wyszukiwaniu w ten sposób ważna jest znajomość przyjętych terminów i używanych określników.
Np.: chcemy znaleźć pozycje dotyczące Tybetu.
W menu: Typ szukanego hasła wybieramy hasło przedmiotowe i wpisujemy termin:
Tybet.
Otrzymamy spis haseł, w których Tybet jest tematem (hasło zaczyna się od wyrazu Tybet) oraz tych, w których Tybet występuje jako określnik, np.:
Tybet (Chiny) - obyczaje i zwyczaje.
Stany Zjednoczone - stosunki - Chiny - Tybet - 1945-1970.
Chcemy znaleźć wydawnictwa albumowe dotyczące Alp. W menu: Typ szukanego hasła wybieramy hasło przedmiotowe i wpisujemy w pierwszym polu wyszukiwawczym: Alpy a w drugim polu wyszukiwawczym: wydawnictwa ilustrowane. W wyniku wyszukiwania otrzymujemy spis haseł przedmiotowych zawierających jednocześnie oba terminy:
Alpy (góry) - wydawnictwa ilustrowane.
AlpyWłoskie (Włochy; góry) - wydawnictwa ilustrowane.
Rośliny górskie - Alpy (góry) - identyfikacja - wydawnictwa ilustrowane.
Możemy także szukać, wykorzystując tylko określniki. Po wpisaniu wyrażenia:
dokumenty papieskie - otrzymamy spis haseł zawierających ten określnik
np.:
Bioetyka - dokumenty papieskie.
Eucharystia - dokumenty papieskie.
Wpisując: wkład do geografii, otrzymamy hasła dotyczące osób, które nie będąc, geografami wniosły coś do tej dziedziny, np.:
Albert Wielki (św.; 1193?-1280) - wkład do geografii.
do góry
Wyszukiwanie rzeczowe, czyli według treści dokumentu, w Bibliotece Jagiellońskiej jest możliwe nie tylko w katalogu komputerowym. W sali Katalogów Rzeczowych (SG I p., pok. 107) znajdują się tradycyjne (kartkowe) katalogi rzeczowe. Czytelnicy mogą tam korzystać z poniższych katalogów:
Katalog systematyczny
Obejmuje wydawnictwa krajowe i zagraniczne, wydane po 1800 roku, które wpłynęły do Biblioteki Jagiellońskiej w latach 1945-1993.
Katalog przedmiotowy według słownika Biblioteki Narodowej
Obejmuje wydawnictwa polskie z lat 1950-1993. Tworzono go na podstawie haseł przedmiotowych .Przewodnika Bibliograficznego..
Stary katalog systematyczny
Obejmuje nabytki polskie i obce wydane w latach 1801-1939. Powstał w latach 80. XX wieku, ale nazwany jest starym katalogiem systematycznym, ponieważ przy jego tworzeniu użyto przygotowywanych w latach 1905-1939 opisów, które miały stanowić materiał do budowy planowanego wówczas katalogu systematycznego.
Przedwojenny katalog systematyczny do działu historia
Obejmuje dotyczące historii książki polskie i obce wydane w latach 1801-1939. Układ kart z działu Historia tworzy jedyny zachowany fragment przedwojennego katalogu systematycznego.
Katalog systematyczny dla poloników zagranicznych wydanych po 1800 r. (druki zwarte nowe)
Jest to roboczy katalog kartkowy. Uwzględnia dzieła wydane po roku 1800, a obecne w katalogach Biblioteki Jagiellońskiej do końca 1989 r. Są to głównie prace napisane przez Polaków przebywających na emigracji i prace autorów innych narodowości dotyczące Polski.
Przy korzystaniu z tych katalogów należy pamiętać, że są to już katalogi zamknięte oraz że nie są one kompletne nawet w zakresie lat, które obejmują.
Więcej informacji na temat kartkowych katalogów rzeczowych Biblioteki Jagiellońskiej można uzyskać od bibliotekarzy pracujących w Oddziale Informacji Naukowej i Katalogów Biblioteki Jagiellońskiej.
Oprac.: Marzanna Baś, Oddział Informacji Naukowej i Katalogów BJ
Anna Pawica, Oddział Opracowania Przedmiotowego BJ